تشخیص پارچه الیاف مصنوعی و طبیعی و پارچه مناسب ست خواب

به طور کلی پارچه ها به دو دسته الیاف طبیعی و الیاف مصنوعی تقسیم میشن:

پارچه ها از بافته شدن تار و پود به هم بدست میان. پارچه های الیاف مصنوعی تار یا پود یا هر دو از مواد پلی استر، پلاستیک یا سایر ترکیبات مصنوعی نفتی به دست میان. 

پارچه های الیاف طبیعی از بافته شدن تار و پود الیاف طبیعی به دست میان. پارچه های الیاف طبیعی دو نوعن: الیاف گیاهی که خودش انواع مختلف داره مثل لینن، پنبه، بامبو یا ترکیب اینها و پارچه الیاف حیوانی مثل پشم و ابریشم

در گون برای تولید محصولات از پارچه های الیاف گیاهی لینن و پنبه استفاده میشه. 

پارچه های الیاف گیاهی ضمن طبیعی و ضد حساسیت بودن، نرم و مناسب چهارفصلن یعنی مثل ترموستات طبیعی عمل میکنن. تو بهار تابستون پوست رو خنک و در پاییز و زمستان با داشتن منافذ، گرمای طبیعی رو تو خودشون حفظ و بدن رو گرم نگه میدارن.

راه های تشخیص پارچه و ست خواب تمام پنبه طبیعی از پارچه های مصنوعی و پلی استر

بسیار رایج هست که برای ساخت پارچه های ست خواب، الیاف پنبه با پلی استر (و پلاستیک) رو مخلوط میکنن که هم قیمت محصول بیاد پایین و راحتتر به فروش برسونن و هم چروک نشه (چیزی که مطلوب ایرانی های مخصوصا نسلهای قدیمیتر نبود) و هم بهش حس نرمی مصنوعی میدن که تو نگاه اول فریبدهنده باشه و به عنوان پارچه یا ست خواب تمام پنبه به فروش میرسونن (به طور مثال پارچه یا ست خوابهای هتلی که حالت راه راه براق و مات دارن یا ست خوابهای ساتن و …)

1. برای تشخیص پارچه تمام پنبه طبیعی از پارچه هایی که مخلوط یا کامل مصنوعین، از یک کبریت کمک بگیر و تست کن، قسمتی از پارچه (یا تار و پود را جدا) بسوزن، اگه سریع سوخت و بوی سوختگی شیبه سوختن کاغذ میداد و چیزی ازش باقی نموند و همه پودر شد تمام پنبه هست اما اگه آرام سوخت و حین سوختن حالت جمع شدگی پیدا کرد و یه چیز سوخته کوچک سفت ازش باقی موند و بوی سوختن مثه پلاستیک میداد داخلش از پلاستیک استفاده شده و تمام پنبه نیست.

2. راه دیگه هم این هست که یک تار و یک پود از پارچه جدا کن، سعی کن هر کدوم رو پاره کنی، اگه هر کدوم به سختی پاره شدن یعنی الیاف پلاستیکی هستن اما اگه به راحتی با یک فشار پاره شدن یعنی پنبه هستن (درست مثه خود پنبه که به راحتی باز میشه ولی محصولات ولاستیکی به سختی باز یا پاره میشن)

3. راه سوم اینکه ست خوابها و پارچه های مصنوعی معمولا پرز میدن دلیلش اینه که در بافتشون پلی استر و الیاف مصنوعی وجود داره، وقتی استفاده می‌کنید یا می‌شورید، الیاف سرگردان نایلونی روی پارچه به هم می‌چسبن و نمیتونن خودشون رو بندازن پایین و تبدیل به گره یا گلوله روی سطح پارچه می‌شن. این گره‌ها به‌راحتی جدا نمی‌شن. 

نمونه پارچه حاوی پلی استر که برای ارازانتر شدن در آن پلاستیک مخلوط شده و باعث پیل افتادن و دون دون شدن محصول شده:

ولی در ست خوابها و پارچه های کامل طبیعی، الیاف سرگردان روی پارچه به دلیل طبیعی و پنبه بودن به هم نمیچسبن. برای همین، ظاهر پارچه همیشه تمیز، نرم و یکدست می‌مونه – حتی بعد از بارها شست‌وشو.

و نکته آخر پارچه های الیاف مصنوعی رو وقتی جلوی نور بگیری میبینی که منافذ بسته دارن، پوست نمیتونه نفس بکشه و باعث ایجاد گرما و عرق میشن در حالی که پارچه و ست خوابهای الیاف طبیعی منافذ باز کوچک داره که هوا از داخل بافتش عبور می‌کنه، یعنی “تنفس‌پذیره” و اجازه میده گرمای اضافه بدن خارج شه و هوا بتونه رد و بدل شه و خفه نشه

نمونه پارچه های الیاف مصنوعی با تراکم بالا و منافذ کم و بسته که باعث گرما و حس خفگی تو خواب میشه:

نمونه پارچه تمام پنبه طبیعی با منافذ مناسب و تنفس پذیر که باعث برقراری جریان هوا حین خواب میشه:

• فرق تترون و پنبه چیه؟ آیا ستهای خوابها طبیعی و نرم هستند؟ چرا وقتی میرسن آهار دارن؟ کی به نرمی عکسها میرسن؟

گاهی مشتریان وقتی ست خواب تمام پنبه دریافت می‌کنن، چون پارچه آن ساده، تک‌رنگ و بدون طرح است، تصور می‌کنند جنس آن تترون است. ولی تترون از پلی استر و الیاف مصنوعی تولید می‌شود، اما پارچه تمام پنبه از الیاف طبیعی ساخته شده و عملکرد متفاوتی روی پوست بعد از شستشو دارد.

نکته مهم این است که پارچه‌های تمام پنبه در زمان تولید، برای اینکه صاف و مرتب بسته‌بندی شوند، صاف و فروشگاهی شوند و در حین برش و دوخت خوب حرکت کنند، تحت عملیات آهار و پرس کارخانه‌ای قرار می‌گیرند. به همین دلیل ممکن است در اولین لمس کمی خشک، آهاردار یا ایستاده به نظر برسند و حس واقعی پنبه هنوز کاملاً مشخص نباشد.

بلافاصله بعد از رسیدن ستهای خواب، ست خواب را یک‌بار با شوینده ملایم (بدون آنزیم و مواد قوی) بشویید. بعد از شستشو، مواد تکمیلی از پارچه خارج می‌شود، الیاف پنبه آزاد میشود، پارچه نرم و حس طبیعی خود را پیدا میکند. برای رسیدن به حداکثر نرمی مثل عکسها، به ستهای خواب حداقل ۳ ماه فرصت بدید که با شستشو و استفاده شما حالت نرم طبیعیشو پیدا کنه

یه سری پارچه ها به اسم الیاف طبیعی تو بازار هست اونا برا ست خواب مناسبن؟ چطور پارچه الیاف طبیعی مناسب ست خوابو تشخیص بدم؟

با اینکه بهترین پارچه برای ست خواب الیاف طبیعی هست اما هر پارچه الیاف طبیعی، مناسب ست خواب نیست. این عوامل مهم برای انتخاب پارچه الیاف طبیعی مناسب ست خوابه

• نوع الیاف پنبه

• نوع بافت ( Twill / Percale / Sateen)

• نخ تک‌لا یا چندلا

• تراکم پارچه

• گرماژ پارچه

وقتی درباره ست خواب باکیفیت صحبت می‌کنیم، فقط «الیاف طبیعی» بودن کافی نیست. کیفیت یک پارچه برای ست خواب به ترکیب چند ویژگی تخصصی بستگی دارد؛ ویژگی‌هایی که روی:

• خنکی، تنفس‌پذیری و میزان تعریق

• نرمی

• سبکی

• دوام و مقاومت در شستشو

تأثیر مستقیم دارند. به همین دلیل، در انتخاب پارچه ست خواب باید چند عامل مهم را همزمان بررسی کرد.

1. نوع پنبه (Cotton Type)

نوع پنبه یکی از عوامل کیفیت پارچه پنبه است. بهترین انتخاب:

پنبه الیاف بلند (Long Staple Cotton): پنبه‌ای که الیاف بلندتر و باکیفیت‌تری دارد

پنبه شانه‌شده (Combed Cotton): پنبه‌ای است که الیاف کوتاه و ضعیف آن جدا شده‌اند

نخ کامپکت / فشرده (Compact Yarn): که نوعی نخ که الیاف آن فشرده‌تر و منظم‌تر تابیده شده‌اند. 

این نوع پنبه‌ها: نرم‌تر هستند، پرز نمیدن و سطح صاف دارن و دوام بیشتری دارن

و پنبه الیاف کوتاه (short staple cotton) برای ست خواب نامناسبن چون زود نازک میشن، ممکنه پرز بدن، دوام کمتری دارن.

2. نوع بافت پارچه (Weave)

یعنی نخ‌ها چطور به هم بافته شدن. که سه مدل ساده (Plain)، کجراه (Twill) و ساتن ( Satin / Sateen). چرا بافتها با هم فرق میکنن چون اینا تعیین میکنن که 

پارچه چقدر خنکه و چقدر هوا رد می‌کنه
چقدر نرم یا سنگینه
چقدر براقه
و چقدر مناسب ست خوابه

نوع بافت مستقیماً روی حس پارچه، تراکم مؤثر، گرماژ، تنفس‌پذیری و دوام هم تأثیر میذاره.

بافت ساده (Plain Weave)

زیرمجموعه‌ها: Percale- Poplin- Ranforce

ساختارشون چطوریه؟

نخ‌ها یکی رو و یکی زیر از هم رد میشن. یعنی ساده‌ترین و متعادل‌ترین بافته. که این باعث میشه خنک و تنفس‌پذیر باشن چون فاصله بافتها متعادله و هوا راحت‌ رد و بدل میشه یعنی

• سبک‌تره و حس هتلی تر و crisp تر داره

• مناسب ست خوابه: چون سبک، تنفس پذیره و هوا راحت جریان داره، مناسب استفاده روزمره و چهارفصله

• دوام خوب: چون فشار روی نخ‌ها متعادله
  
  
  

  نمونه پارچه الیاف طبیعی یا بافت ساده، سبک مناسب ست خواب:
  

  
  

بافت کجراه (Twill Weave)

ساختارش چطوریه؟ نخ‌ها مورب بافته میشن. اون خط‌های مورب روی پارچه های جین، کتان ضخیم، پارچه شلوارهمین بافت twill هست.

• ضخیم‌تر و مقاوم‌تره: چون نخ‌ها فشرده‌تر درگیر میشن

• سنگین‌تره و وزن بیشتر و گرمای بیشتر منتقل میکنه.

• چروک کمتری میکنه

ولی برای ست خواب معمولاً مناسب نیست. چون هوا کمتر رد میشه، گرم‌تره و سنگین‌تره و حس لباس یا کتانی میده

مناسب چه چیزیه؟ شلوار، کت، جین، لباس پاییزی

نمونه پارچه های بافت کجراه:

بافت ساتن (Satin Weave)

ساختارش چطوریه؟ نخ‌ها طوری رد میشن که سطح صاف‌تر و براق‌تر و سرتر بشه.

خیلی سر و silky حس لخت و سر و براق داره

 گرم‌تره چون بافت بسته‌تره و هوا کمتر رد میشه

سنگین‌تره و تراکم بالا

بهتره برا ست خواب استفاده نشه. چون سُر هست و بدن و سر روی ست خواب سر میخوره و خواب و آرامش رو بهم میریزه، سنگینه و بافتش بسته هست و هوا نمیتونه به خوبی جریان پیدا کنه و باعث حس خفگی و عرق تو خواب میشه.

3. نخ تک‌لا یا چندلا (Single Ply / Multi Ply)

نخ تک‌لا (Single Ply): بهترین گزینه برای ست خواب است.

چون سبک‌تر است، تنفس‌پذیری بهتری دارد، طبیعی‌تر و خنک‌تر احساس می‌شود

چرا نخ چندلا مناسب ست خواب نیست؟ چون معمولاً سنگین‌تر می‌شوند، گردش هوا را کمتر می‌کنند، گرمای بیشتری نگه می‌دارند و باعث تعریق میشود

در عکس زیر، پارچه پایین با اینکه الیاف طبیعی است اما با نخ چندلا ساخته شده و گرمارو تو خودش نگه میداره و نامناسب برای ست خوابه

پارچه بالا از نخ تک لا ساخته شده، طبیعی تر، خنک تر و مناسب ست خواب است.

4. تراکم پارچه (Thread Count / TC)

تراکم یعنی جمع تعداد نخ‌های (جمع تارو پود) موجود در یک مربع کوچک از پارچه (یک مربع حدود ۲/۵ در ۲/۵ سانتی متری)

برای چی تراکم مهمه؟ چون اگه تراکم نخ خیلی کم باشه پارچه نازک و سریع پاره و دوام نمیاره و اگه تراکم نخ زیاد باشه یعنی نخ های زیادی به هم بافته شدن و منافذ کمتر و پارچه گرم و سنگین میشه

تراکم مناسب برای ست خواب: حدود 200 تا 350TC

یعنی در اون مربع کوچک در مجموع این تعداد تارو پود وجود دارد و این بازه تعادل خوبی بین نرمی، دوام و تنفس‌پذیری ایجاد می‌کند، خنک‌تر باقی می‌ماند و برای استفاده روزانه مناسب است

چرا تراکم خیلی پایین مناسب نیست؟ کمتر از حدود 180TC ممکن است پارچه را نازک کند، دوام را کم کند، باعث فرسودگی سریع‌تر شود

چرا تراکم خیلی بالا همیشه بهتر نیست؟ تراکم‌های خیلی بالا مثل:600TC، 800TC، 1000TC ممکن است هوا را کمتر عبور دهند، پارچه را گرم‌تر و سنگین‌تر کنند و باعث تعریق شوند

* عدد تراکم بالاتر همیشه به معنی کیفیت بهتر نیست.

نمونه پارچه با تراکم بالا و فشرده، منافذ کم و تنفس پایین که برای ست خواب نامناسبه:

نمونه پارچه با تراکم استاندارد، منافذ مناسب و تنفس پذیر و مناسب ست خواب هست:

5. گرماژ پارچه (GSM)

GSM مخفف Grams per Square Meter یعنی وزن پارچه در هر متر مربع

چرا گرماژ مهمه؟ چون اگه خیلی کم باشه یعنی پارچه وزن خیلی کمی داره و نازکه و دوام نمیاره و اگه گرماژ بالا باشه یعنی وزن زیادی داره و باعث سنگینی و گرمای زیادی نگه میداره 

گرماژ مناسب ست خواب: حدود 110 تا 140gsm

این بازه: سبک و راحت است، در عین خنکی، دوام خوبی دارد، برای شستشوی مداوم مناسب است

چرا گرماژ خیلی پایین مناسب نیست؟ زیر حدود 100gsm ممکن است پارچه بیش از حد نازک شود و عمر پارچه کمتر شود

چرا گرماژ خیلی بالا مناسب نیست؟ بالاتر از حدود 170–180gsm معمولاً سنگین‌تر می‌شود، گرمای بیشتری نگه می‌دارد و برای خواب روزانه مناسب نیست

نمونه پارچه الیاف طبیعی با گرماژ و وزن بالا که باعث سنگینی میشه و گرمای زیادی نگه میداره و با اینکه الیاف طبیعی هست اما برا ست خواب نامناسبه:

نمونه پارچه با گرماژ متعادل که باعث سبکی و برقراری جریان هوا میشه:

جمع‌بندی

ممکن است پارچه یا لباسهایی به اسم الیاف طبیعی در بازار باشد، اونها ممکن است الیاف طبیعی داشته باشند ولی به خاطر نداشتن استانداردهای بالا نامناسب برای ست خوابن. الیاف پنبه آنها مناسب ست خواب نیست، اغلب دارای تراکم بالا یا گرماژ بالا هستن، سنگینن و منافذ بسته دارند و جریان هوا به خوبی برقرار نمیشه و باعث تعریق میشن یا بافت آنها ساده نیست

یک پارچه خوب برای ست خواب فقط نباید «طبیعی» باشد، بلکه باید:

• الیاف پنبه بلند و مناسب داشته باشد و نرم باشد

• بافت ساده و تنفس‌پذیر و نرم داشته باشد

• از نخ تک لا درست شده باشه که سبک و تنفس پذیر باشه

• تراکم متعادل داشته باشد که جریان هوا به خوبی برقرار شود (حدود 200 تا 350TC)

• گرماژ استاندارد داشته باشد و سبکی مناسب برای دوام آوردن در عین حال تنفس پذیر بودن داشته باشد (حدود 110 تا 140gsm)

• برای شستشوی مداوم ساخته شده باشد

به همین دلیل، انتخاب درست پارچه ست خواب تأثیر مستقیمی روی کیفیت خواب، نرمی، سبکی، راحتی و دوام ست خواب دارد